I. SÖÏ CAÀN THIEÁT BAN HAØNH LUAÄT THANH NIEÂN

 

1.1. Tình hình thanh nieân hieän nay ñoøi hoûi phaûi ban haønh Luaät thanh nieân.

 

Thanh nieân laø löïc löôïng xaõ hoäi to lôùn, goùp phaàn quan troïng vaøo söï nghieäp xaây döïng vaø baûo veä Toå quoác. Ngaøy nay thanh nieân coù trình ñoä hoïc vaán, trình ñoä chuyeân moân kyõ thuaät, khoa hoïc coâng ngheä cao hôn tröôùc, ñôøi soáng vaät chaát, tinh thaàn vaø söùc khoeû ñöôïc naâng cao, coù khaùt voïng vöôn leân, khoâng cam chòu ñoùi ngheøo, laïc haäu, mong muoán xaây döïng ñaát nöôùc theo muïc tieâu daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû, vaên minh. yù thöùc töï laäp thaân, laäp nghieäp, loøng nhaân aùi, nhaân vaên, tính tích cöïc xaõ hoäi, tinh thaàn xung phong tình nguyeän thanh nieân ñang ñöôïc phaùt huy vaø theå hieän treân nhieàu lónh vöïc.

Tuy nhieân, ñöùng tröôùc nhöõng caàu ngaøy caøng cao cuûa coâng cuoäc coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc vaø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, trong thanh nieân cuõng coøn boäc loä nhöõng haïn cheá: Trình ñoä hoïc vaán chuyeân moân kyõ thuaät tuy coù cao hôn tröôùc nhöng coøn haïn cheá veà tö duy saùng taïo, veà naêng löïc vaän duïng nhöõng ñieàu ñaõ hoïc vaøo giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà ñaët ra trong cuoäc soáng. Nhìn chung thanh nieân Vieät Nam coøn thieáu nhöõng kieán thöùc, kyõ naêng caàn thieát cho yeâu caàu phaùt trieån vaø hoäi nhaäp, nhö trình ñoä tin hoïc, ngoaïi ngöõ, giao tieáp, hôïp taùc, tính chuû ñoäng saùng taïo, khaû naêng töï laäp, khaû naêng thích öùng trong neàn kinh teá thò tröôøng ñònh höôùng XHCN.

Coâng cuoäc ñoåi môùi ñaát nöôùc trong nhöõng naêm qua ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn veà kinh teá- xaõ hoäi, goùp phaàn naâng cao ñôøi soáng vaät chaát tinh thaàn cuûa nhaân daân, taïo ra nhöõng ñieàu kieän toát hôn cho vieäc ñaøo taïo, boài döôõng vaø phaùt huy vai troø thanh nieân. Nhöng ñoàng thôøi, thanh nieân cuõng ñang cuõng phaûi ñoái maët vôùi nhieàu thaùch thöùc môùi, nhö söï phaân hoaù giaøu ngheøo, nhöõng bieåu hieän xuoáng caáp veà ñaïo ñöùc xaõ hoäi, tyû leä ly hoân taêng, nhaát laø trong caùc caëp vôï choàng treû; loái soáng thöïc duïng, chaïy theo tieàn baïc, coi thöôøng giaù trò vaên hoaù daân toäc...ñang taùc ñoäng tröïc tieáp ñeán nhaän thöùc vaø haønh vi cuûa boä phaän thanh nieân. Tyû leä thanh nieân ñoâ thò thaát nghieäp, thanh nieân khu vöïc noâng thoân thieáu vieäc laøm coøn cao; soá lao ñoäng treû qua ñaøo taïo chieám tyû leä thaáp (môùi ñaït khoaûng treân 15%). Nhieàu thanh nieân ñöôïc ñaøo taïo cô baûn coù trình ñoä, naêng löïc nhöng chöa ñöôïc söû duïng hôïp lyù. Taàm voùc, theå löïc cuûa thanh nieân taàm voùc cô theå thanh nieân tuy coù tieán boä nhöng coøn chöa theo kòp caùc nöôùc trong khu vöïc.

Tình traïng vi phaïm phaùp luaät, maéc teä naïn xaõ hoäi trong thanh nieân dieãn bieán phöùc taïp vaø coù xu höôùng gia taêng. Theo soá lieäu thoáng keâ cuûa caùc cô quan phaùp luaät, naêm 2002 coù hôn 70% soá toäi phaïm hình söï vaø gaàn 80% soá ngöôøi maéc teä naïn ma tuyù, maïi daâm laø thanh nieân, khoaûng 70,6 % soá ngöôøi nhieãm HIV ôû ñoä tuoåi döôùi 30.

Nhöõng naêm gaàn ñaây, soá thanh nieân lao ñoäng nhaäp cö töø noâng thoân veà thaønh phoá, veà laøm vieäc taïi caùc khu coâng nghieäp, thanh nieân ñi hoïc taäp, lao ñoäng ôû nöôùc ngoaøi taêng nhanh (TP Hoà Chí Minh coù khoaûng 1,2 trieäu lao ñoäng nhaäp cö, trong ñoù coù tôùi treân 70% laø thanh nieân, tænh Bình Döông, tænh Ñoàng Nai coù haøng traêm nghìn thanh nieân lao ñoäng trong caùc khu coâng nghieäp, caû nöôùc coù khoaûng 4 vaïn thanh nieân ñi xuaát khaåu lao ñoäng), tyû leä thanh nieân ngheøo, thanh nieân coù hoaøn caûnh ñaëc bieät… coøn cao, ñang taïo neân aùp löïc lôùn ñoái vôùi coâng taùc quaûn lyù nhaø nöôùc vaø vieäc ñaûm baûo caùc ñieàu kieän ñeå caûi thieän ñôøi soáng cho ngöôøi lao ñoäng, trong ñoù coù lao ñoäng treû.

Nhöõng ñieåm maïnh, yeáu, khoù khaên vaø thaùch thöùc treân ñaây cuûa thanh nieân ñoøi hoûi phaûi ban haønh Luaät thanh nieân, nhaèm ñieàu chænh quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân, ñieàu chænh caùc quan heä xaõ hoäi lieân quan ñeán thanh nieân, taïo ra moâi tröôøng phaùp lyù, kinh teá, vaên hoaù vaø xaõ hoäi laønh maïnh cho thanh nieân hoïc taäp, reøn luyeän vaø phaùt huy ñaày ñuû tieàm naêng cuûa mình, goùp phaàn hình thaønh vaø phaùt huy nguoàn nhaân löïc thanh nieân phuïc vuï söï nghieäp coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc.

 

1.2. Vieäc ban haønh Luaät thanh nieân laø söï theå cheá hoaù caùc chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng veà thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân.

 

Ngay töø khi ra ñôøi, Ñaûng ta ñaõ xaùc ñònh coâng taùc thanh nieân laø coâng taùc cuûa Ñaûng, moät trong caùc vaán ñeà coù yù nghóa quyeát ñònh söï thaønh baïi cuûa caùch maïng. Taïi aùn nghò quyeát veà Coäng saûn thanh nieân vaän ñoäng thaùng 10 naêm 1930, Ñaûng ta khaúng ñònh : "Thanh nieân lao ñoäng ñaõ thaønh moät löïc löôïng caùch maïng quan troïng khoâng theå khoâng keå tôùi ñöôïc". Traûi qua 75 naêm xaây döïng vaø phaùt trieån, Ñaûng ñaõ ban haønh nhieàu nghò quyeát, chæ thò, vaên baûn quan troïng veà coâng taùc thanh nieân. Trong caùc vaên baûn naøy, Ñaûng ta khoâng chæ khaúng ñònh vai troø to lôùn cuûa thanh nieân trong söï nghieäp caùch maïng cuûa Ñaûng vaø daân toäc, maø coøn khaúng ñònh söï caàn thieát phaûi taêng cöôøng quaûn lyù nhaø nöôùc ñoái vôùi thanh nieân, ban haønh Luaät thanh nieân, taïo ra moâi tröôøng phaùp lyù thuaän lôïi ñeå caùc caáp, caùc ngaønh vaø moãi coâng daân chaêm lo boài döôõng, giaùo duïc vaø phaùt huy tieàm naêng to lôùn cuûa thanh nieân. Nghò quyeát 4 cuûa Ban Chaáp haønh Trung öông Ñaûng khoaù VII veà coâng taùc thanh nieân trong thôøi kyø môùi khaúng ñònh : “Söï nghieäp ñoåi môùi coù thaønh coâng hay khoâng, ñaát nöôùc böôùc vaøo theá kyû 21 coù vò trí xöùng ñaùng trong coäng ñoàng theá giôùi hay khoâng phaàn lôùn tuyø thuoäc vaøo löïc löôïng thanh nieân, vaøo vieäc boài döôõng, reøn luyeän theá heä thanh nieân; coâng taùc thanh nieân laø vaán ñeà soáng coøn cuûa daân toäc, laø moät trong nhöõng nhaân toá quyeát ñònh söï thaønh baïi cuûa caùch maïng”.

Thöïc hieän caùc chuû tröông cuûa Ñaûng veà thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân, nhöõng naêm qua, Nhaø nöôùc ñaõ ban haønh nhieàu chuû tröông chính saùch nhaèm chaêm lo cho söï nghieäp ñaøo taïo, boài döôõng vaø phaùt huy vai troø to lôùn cuûa thanh nieân, nhöng vieäc theå cheá hoaù chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, chính saùch cuûa Nhaø nöôùc ñoái vôùi thanh nieân coøn haïn cheá, chöa mang tính toaøn dieän vaø thieáu ñoàng boä; vieäc ban haønh Luaät Thanh nieân theo yeâu caàu taïi Nghò quyeát 26 cuûa Boä chính trò (khoaù V), Nghò quyeát Trung öông 4 (khoaù VII) veà coâng taùc thanh nieân trong thôøi kyø môùi vaø Nghò quyeát Ñaïi hoäi Ñaûng toaøn quoác laàn thöù VIII chöa ñöôïc thöïc hieän. Moät soá chính saùch chöa phuø hôïp thöïc tieãn vaø chaäm ñöôïc boå sung, söûa ñoåi nhö caùc chính saùch lieân quan ñeán giaùo duïc vaø ñaøo taïo, chính saùch daïy ngheà vaø taïo vieäc laøm, chính saùch söû duïng trí thöùc treû, chính saùch taøi naêng treû, chính saùch chaêm soùc söùc khoeû vaø phaùt trieån neàn theå thao hieän ñaïi, chính saùch quaûn lyù vaø höôûng thuï vaên hoaù.... Vieäc xaùc ñònh thaåm quyeàn quaûn lyù nhaø nöôùc ñoái vôùi coâng taùc thanh nieân chöa roõ raøng vaø thieáu tính khaû thi. ôû khoâng ít ñôn vò, ñòa phöông vieäc phoái hôïp giöõa caùc cô quan Nhaø nöôùc, ñoaøn theå vôùi Ñoaøn TNCS Hoà Chi Minh vaø Hoäi LHTN Vieät Nam, Hoäi Sinh vieân Vieät Nam trong vieäc thöïc hieän caùc chính saùch ñoái vôùi thanh nieân coøn thieáu chaët cheõ. Söï thöïc hieän nhieäm vuï coâng taùc thanh nieân cuûa Nhaø nöôùc vôùi tö caùch laø chuû theå quaûn lyù, cuûa caùc caáp, caùc ngaønh, cuûa gia ñình vaø caùc chuû theå xaõ hoäi khaùc coøn thieáu cô sôû phaùp lyù vaø caùc cô cheá phoái hôïp thích hôïp, chöa huy ñoäng ñöôïc söùc maïnh toång hôïp cuûa toaøn xaõ hoäi trong vieäc baûo veä, chaêm lo boài döôõng, phaùt huy thanh nieân cuõng nhö ñaàu tö cho coâng taùc thanh nieân, laøm cho vieäc giaùo duïc, boài döôõng vaø phaùt huy nguoàn nhaân löïc thanh nieân tieáp tuïc khoù khaên, luùng tuùng vaø hieäu quaû chöa thöïc söï cao.

Nguyeân nhaân quan troïng cuûa tình traïng treân ñaây laø chuùng ta coøn thieáu cô sôû phaùp lyù ñeå thöïc thi coâng taùc thanh nieân. Vì vaäy, vieäc ban haønh Luaät thanh nieân hieän nay laø caàn thieát vaø caáp baùch, laø quaù trình theå cheá hoaù ñaày ñuû caùc chuû tröông cuûa Ñaûng veà coâng taùc thanh nieân, taïo ra moâi tröôøng xaõ hoäi thuaän lôïi cho vieäc giaùo duïc, boài döôõng ñeå hình thaønh theá heä thanh nieân keá tuïc trung thaønh vaø xuaát saéc söï nghieäp caùch maïng veû vang cuûa Ñaûng vaø daân toäc.

 

1.3. Vieäc ban haønh Luaät thanh nieân laø ñoøi hoûi cuûa quaù trình xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn XHCN.

 

Coâng taùc thanh nieân do Ñaûng laõnh ñaïo tröïc tieáp vaø toaøn dieän baèng caùc chæ thò, nghò quyeát vaø caùc chuû tröông coâng taùc khaùc. Nhaø nöôùc, caùc ñoaøn theå, caùc toå chöùc caên cöù chuû tröông cuûa Ñaûng ñeå toå chöùc trieån khai thöïc hieän. Trong thôøi kyø môùi, Ñaûng laõnh ñaïo heä thoáng chính trò thöïc hieän nhieäm vuï coâng taùc thanh nieân khoâng chæ thoâng qua vieäc ban haønh caùc chæ thò, nghò quyeát, caùc chuû tröông, maø coøn thoâng qua vieäc laõnh ñaïo caùc cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn theå cheá caùc chuû tröông ñoù baèng caùc chính saùch, phaùp luaät, ñöa caùc chæ thò, nghò quyeát, caùc chuû tröông cuûa Ñaûng ñi vaøo cuoäc soáng. Coâng taùc thanh nieân, do ñoù cuõng ñöôïc quaûn lyù baèng phaùp luaät, baèng heä thoáng toå chöùc cuûa nhaø nöôùc vaø cô cheá phoái hôïp giöõa caùc ngaønh, caùc caáp, gia ñình, nhaø tröøông vaø caùc chuû theå xaõ hoäi khaùc. Ñieàu 66, Hieán phaùp Nöôùc Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam naêm1992 (söûa ñoåi, boå sung naêm 2001) khaúng ñònh: “Thanh nieân ñöôïc gia ñình, Nhaø nöôùc vaø xaõ hoäi taïo ñieàu kieän hoïc taäp, lao ñoäng vaø giaûi trí, phaùt trieån theå löïc, trí löïc, boài döôõng veà ñaïo ñöùc, truyeàn thoáng daân toäc, yù thöùc coâng daân vaø lyù töôûng xaõ hoäi chuû nghóa, ñi ñaàu trong coâng cuoäc lao ñoäng saùng taïo vaø baûo veä Toå quoác”.

Vieäc ban haønh Luaät thanh nieân laø quaù trình cuï theå hoaù Hieán phaùp, laø ñoøi hoûi cuûa quaù trình xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn xaõ hoäi chuû nghóa, nhaèm ñieàu chænh caùc quan heä xaõ hoäi coù lieân quan ñeán thanh nieân, goùp phaàn xaùc ñònh vaø ñeà cao traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, caùc caáp, caùc ngaønh, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân, taïo cô sôû phaùp lyù thuùc ñaåy vieäc thöïc hieän chuû trông xaõ hoäi hoaù coâng taùc thanh nieân, huy ñoäng caùc nguoàn löïc xaõ hoäi trong vieäc chaêm lo giaûi quyeát caùc nhu caàu chính ñaùng cuûa thanh nieân.

 

1.4. Vieäc ban haønh Luaät thanh nieân ñaùp öùng yeâu caàu môû roäng quan heä hôïp taùc quoác teá cuûa Nhaø nöôùc ta, trong ñoù coù lónh vöïc thanh nieân.

 

Vaán ñeà thanh nieân luoân laø moái quan taâm cuûa caùc quoác gia treân theá giôùi vaø caùc toå chöùc quoác teá, ñaëc bieät laø cô quan Lieân hieäp quoác. Taïi haàu heát caùc quoác gia, ôû caùc möùc ñoä khaùc nhau, tröïc tieáp hay giaùn tieáp, Nhaø nöôùc ñeàu coù caùc chuû tröông ñoái vôùi thanh nieân. Caùc chuû tröông naøy (coù theå toàn taïi döôùi daïng vaên baûn luaät, chính saùch, chöông trình, hay chieán löôïc...) ñeàu höôùng tôùi muïc tieâu ñaøo taïo, boài döôõng, giaùo duïc thanh nieân vaø phaùt huy toát nhaát tieàm naêng cuûa thanh nieân, phuïc vuï söï phaùt trieån cuûa moãi quoác gia, daân toäc. Quoác gia thònh hay suy, phaùt trieån hay khoâng phaùt trieån vaø phaùt trieån theo chieàu höôùng naøo, moät phaàn raát quan troïng phuï thuoäc vaøo vieäc boài döôõng, phaùt huy cuõng nhö ñònh höôùng cho thanh nieân. Ñeå laøm ñöôïc vieäc ñoù, caùc quoác gia ñeàu ban haønh caùc chính saùch/ luaät phaùp ôû caùc möùc ñoä vaø hình thöùc khaùc nhau vôùi ñoái töôïng taùc ñoäng chính laø thanh nieân vaø caùc chuû theå xaõ hoäi lieân quan ñeán thanh nieân, bao goàm caû heä thoáng boä maùy caùc cô quan nhaø nöôùc.

Trong boái caûnh ñoù, vieäc ban haønh Luaät thanh nieân cuûa Vieät Nam khoâng chæ khaúng ñònh tính öu vieät cuûa cheá ñoä xaõ hoäi chuû nghóa, söï quan taâm cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta ñoái vôùi thanh nieân, maø coøn taïo theâm nhöõng ñieàu kieän phaùp lyù caàn thieát vaø töông thích, giuùp cho vieäc ñaøo taïo, boài döôõng thanh nieân phuø hôïp vôùi yeâu caàu cuûa caùc chuaån möïc quoác teá veà thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân.

Toùm laïi: Vieäc ban haønh Luaät thanh nieân laø caàn thieát vaø caáp baùch, nhaèm ñieàu chænh caùc quan heä xaõ hoäi coù lieân quan ñeán thanh nieân, taïo cô sôû phaùp lyù quan troïng cho vieäc ban haønh caùc chính saùch, cô cheá baûo ñaûm vieäc thöïc hieän caùc quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân, phaùt huy vai troø xung kích, saùng taïo, tieàm naêng to lôùn cuûa thanh nieân trong phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi vaø môû roäng quan heä hôïp taùc quoác teá vôùi caùc nöôùc, caùc toå chöùc treân theá giôùi, goùp phaàn taêng cöôøng giaùo duïc, boài döôõng thanh nieân, baûo veä thanh nieân tröôùc taùc ñoäng cuûa nhöõng tieâu cöïc vaø teä naïn xaõ hoäi, söï taán coâng cuûa caùc theá löïc thuø ñòch, ñeà cao traùch nhieäm cuûa thanh nieân trong söï nghieäp xaây döïng vaø baûo veä Toå quoác.

 

II. QUAN ÑIEÅM CHÆ ÑAÏO VIEÄC XAÂY DÖÏNG LUAÄT THANH NIEÂN

 

2.1. Quaùn trieät vaø theå cheá hoaù quan ñieåm cuûa Ñaûng vaø tö töôûng Hoà Chí Minh, cuï theå hoaù Hieán phaùp 1992 (söûa ñoåi, boå sung naêm 2001) veà thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân.

 

2.2. Tö töôûng xuyeân suoát cuûa döï aùn Luaät thanh nieân laø nhaèm chaêm lo giaùo duïc, boài döôõng vaø phaùt huy vai troø, tieàm naêng to lôùn cuûa thanh nieân trong thôøi kyø môùi - thôøi kyø coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc vaø xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn xaõ hoäi chuû nghóa.

 

Döï aùn Luaät Thanh nieân caàn laøm roõ quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân; laøm roõ vai troø, traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi trong vieäc ñaûm baûo cho thanh nieân thöïc hieän quyeàn vaø nghóa vuï cuûa mình .

Döï aùn Luaät thanh nieân ñöôïc xaây döïng nhaèm taïo cô sôû phaùp lyù thöïc hieän chaêm lo, giaùo duïc, boài döôõng vaø phaùt huy thanh nieân, quan taâm, ñaùp öùng nhu caàu, lôïi ích chính ñaùng cuûa thanh nieân ñeå hoï trôû thaønh nguoàn nhaân löïc coù chaát löôïng cao ñi ñaàu trong coâng cuoäc coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù ñaát nöôùc vaø taêng cöôøng quaûn lyù Nhaø nöôùc veà coâng taùc thanh nieân.

 

2.3. Döï aùn Luaät thanh nieân phaûi phuø hôïp vôùi trình ñoä phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc, baûo ñaûm tính khaû thi vaø baûo ñaûm söï phuø hôïp, thoáng nhaát vôùi caùc luaät khaùc trong heä thoáng phaùp luaät Vieät Nam.

 

III. QUAÙ TRÌNH XAÂY DÖÏNG DÖÏ AÙN LUAÄT THANH NIEÂN

 

Quaù trình xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân coù theå chia laøm hai giai ñoaïn. Giai ñoaïn thöù nhaát töø naêm 1983 ñeán naêm 1989, giai ñoaïn thöù hai töø naêm 1995 ñeán naêm 2005.

Döï aùn Luaät thanh nieân ñaõ ñöôïc Hoäi ñoàng Nhaø nöôùc ñöa vaøo keá hoaïch xaây döïng phaùp luaät 5 naêm (1981 - 1985) vaø Trung öông Ñoaøn ñaõ ñöôïc giao chuû trì bieân soaïn. Töø ñaàu naêm 1982, Trung öông Ñoaøn ñaõ chuû trì vaø phoái hôïp vôùi caùc cô quan coù lieân quan tieán haønh soaïn thaûo Luaät Thanh nieân. Caùc cuoäc khaûo saùt veà tình hình thanh nieân vaø coâng taùc thanh nieân ñaõ ñöôïc trieån khai taïi gaàn 30 tænh, thaønh trong caû nöôùc vaø vaøi chuïc cuoäc hoäi thaûo khoa hoïc ñaõ ñöôïc toå chöùc ñeå thu thaäp yù kieán xaây döïng Luaät Thanh nieân. Ñeán naêm 1989, döï aùn Luaät thanh nieân ñaõ ñöôïc döï thaûo tôùi laàn thöù 12 vaø ñaõ ñöôïc trình leân Hoäi ñoàng Nhaø nöôùc. Tuy nhieân, vaøo thôøi ñieåm naøy, tình hình quoác teá coù nhieàu bieán ñoäng lôùn. Ñaát nöôùc ñaõ baét ñaàu tieán haønh coâng cuoäc ñoåi môùi toaøn dieän töø naêm 1986, ñaëc bieät laø tieán haønh nhieàu ñoåi môùi veà cô cheá quaûn lyù kinh teá. Nhieàu vaán ñeà ñöôïc ñeà caäp trong döï thaûo laàn thöù 12 Luaät thanh nieân treân cô sôû nghieân cöùu tình hình kinh teá – xaõ hoäi cuûa giai ñoaïn tröôùc ñaõ toû ra khoâng coøn phuø hôïp vaø vieäc trieån khai soaïn thaûo Luaät thanh nieân ñaõ taïm döøng.

Naêm 1993, Hoäi nghò Ban chaáp haønh Trung öông Ñaûng laàn thöù 4 (khoaù VII) ñaõ ban haønh Nghò quyeát veà coâng taùc thanh nieân trong thôøi kyø môùi. Vieäc trieån khai thöïc hieän Nghò quyeát Trung öông 4 ñaõ mang laïi söùc soáng môùi cho phong traøo thanh nieân vaø hoaït ñoäng Ñoaøn. Hai phong traøo lôùn “Thanh nieân laäp nghieäp” vaø “Tuoåi treû giöõ nöôùc” do Ñoaøn phaùt ñoäng töø giöõa naêm 1993 ñaõ nhanh choùng ñi vaøo cuoäc soáng, ñöôïc ñoâng ñaûo ñoaøn vieân, thanh nieân soâi noåi höôûng öùng. Cuøng vôùi nhöõng thaéng lôïi to lôùn cuûa gaàn möôøi naêm ñoåi môùi, tình hình thanh nieân vaø phong traøo thanh nieân nöôùc ta coù nhieàu chuyeån ñoäng tích cöïc. Trong boái caûnh ñoù, vaøo cuoái naêm 1994, Ban Bí thö Trung öông Ñoaøn ñaõ kieán nghò vôùi Quoác hoäi ñeå tieáp tuïc nghieân cöùu, xaây döïng Luaät Thanh nieân. Naêm 1995, döï aùn Luaät thanh nieân ñöôïc boå sung vaøo Chöông trình xaây döïng phaùp luaät cuûa Quoác hoäi khoaù IX vaø sau ñoù tieáp tuïc ñöôïc ñöa vaøo Chöông trình xaây döïng luaät vaø phaùp leänh cuûa Quoác hoäi khoaù X. Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi tieáp tuïc giao cho Trung öông Ñoaøn chuû trì, phoái hôïp vôùi caùc boâ, ngaønh, ñoaøn theå coù lieân quan xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân vaø thaønh laäp Ban Soaïn thaûo Luaät Thanh nieân do ñoàng chí Bí thö thöù nhaát Ban chaáp haønh Trung öông Ñoaøn laøm Tröôûng ban soaïn thaûo. Ñeå giuùp vieäc cho Ban Soaïn thaûo Luaät Thanh nieân, Trung öông Ñoaøn ñaõ thaønh laäp Toå Bieân taäp Luaät Thanh nieân bao goàm caùc chuyeân gia coù hieåu bieát saâu saéc veà phaùp luaät veà thanh nieân cuûa moät soá boä, ngaønh, ñoaøn theå vaø caùc caùn boä nghieân cöùu cuûa Trung öông Ñoaøn. Nhieäm vuï thöôøng tröïc giuùp vieäc cho Ban soaïn thaûo Luaät Thanh nieân ñöôïc giao cho Vieän nghieân cöùu thanh nieân thuoäc Trung öông Ñoaøn. Naêm 1998, Uyû ban quoác gia veà thanh nieân ñöôïc thaønh laäp, Bí thö thöù nhaát Trung öông Ñoaøn kieâm nhieäm Chuû nhieäm Uyû ban, boä maùy chuyeân traùch giuùp vieäc cho Uyû ban ñöôïc boá trí töø bieân cheá cuûa Trung öông Ñoaøn. Ñeå phuø hôïp vôùi moät nhieäm vuï cuûa Uyû ban laø phoái hôïp nghieân cöùu, xaây döïng, ñeà xuaát veà chính saùch ñoái vôùi thanh nieân vaø taêng cöôøng hieäu quaû phoái hôïp vôùi caùc boä, ngaønh, ñoaøn theå trong vieäc soaïn thaûo Luaät Thanh nieân, nhieäm vuï thöôøng tröïc giuùp vieäc cho Ban soaïn thaûo Luaät Thanh nieân ñöôïc giao cho Vaên phoøng Uyû ban quoác gia veà thanh nieân Vieät Nam.

Töø naêm 1995, Trung öông Ñoaøn ñaõ tieáp tuïc trieån khai tích cöïc vieäc xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân. Caùc cuoäc khaûo saùt veà tình hình thanh nieân vaø vieäc thöïc hieän chính saùch thanh nieân ñaõ ñöôïc tieán haønh ôû nhieàu tænh, thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông. Haøng traêm cuoäc hoäi thaûo khoa hoïc laáy yù kieán cuûa caùc chuyeân gia luaät phaùp, caùn boä nghieân cöùu, caùn boä quaûn lyù, caùn boä Ñoaøn, Hoäi vaø caùc cuoäc hoïp laáy yù kieán ñoùng goùp cuûa caùn boä, ñoaøn vieân, thanh nieân ôû ñòa phöông, cô sôû ñaõ ñöôïc toå chöùc. Moät soá cuoäc hoäi thaûo khoa hoïc coøn thu huùt ñöôïc söï tham gia thaûo luaän cuûa moät soá toå chöùc quoác teá taïi Vieät Nam. Ban Thöôøng vuï, Ban Bí thö Trung öông Ñoaøn caùc khoaù ñaõ coù nhieàu phieân hoïp thaûo luaän vaø cho yù kieán chæ ñaïo vieäc xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân. Ban soaïn thaûo Luaät thanh nieân ñaõ toå chöùc nghieân cöùu chuû tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät, tham khaûo caùc keát quaû nghieân cöùu vaø noäi dung cuûa Chieán löôïc phaùt trieån thanh nieân Vieät Nam ñeán naêm 2010. Ñoàng thôøi, Ban soaïn thaûo cuõng ñaõ tieán haønh tham khaûo caùc coâng öôùc quoác teá lieân quan ñeán thanh nieân vaø kinh nghieäm xaây döïng phaùp luaät veà thanh nieân cuûa moät soá nöôùc treân theá giôùi ñeå soaïn thaûo döï aùn Luaät thanh nieân. Quaù trình soaïn thaûo döï aùn Luaät coù söï phoái hôïp chaët cheõ cuûa Uyû ban quoác gia veà thanh nieân Vieät Nam, caùc boä, ngaønh, ñoaøn theå, caùc cô quan coù lieân quan vaø coù söï ñoùng goùp yù kieán cuûa caùc chuyeân gia luaät phaùp, caùc nhaø nghieân cöùu, hoaït ñoäng xaõ hoäi, caùn boä laøm coâng taùc thanh nieân.

Tuy vaäy, Luaät Thanh nieân laø moät luaät ñoái töôïng, nhieàu vaán ñeà veà noäi dung cuûa luaät raát khoù theå hieän. Thanh nieân cuõng laø coâng daân, coù ñaày ñuû nhöõng quyeàn vaø nghóa vuï cuûa coâng daân theo quy ñònh cuûa Hieán phaùp vaø phaùp luaät. Thieát keá nhöõng noäi dung veà quyeàn, nghóa vuï cuûa thanh nieân phaûi laøm sao khoâng phaûi laø vieäc nhaéc laïi caùc quyeàn, nghóa vuï cuûa coâng daân ñaõ ñöôïc quy ñònh taïi caùc vaên baûn phaùp luaät khaùc, nhöng phaûi theå hieän ñöôïc traùch nhieäm cuûa thanh nieân ñoái vôùi ñaát nöôùc, gia ñình, xaõ hoäi, laøm roõ nhöõng quyeàn, nghóa vuï mang tính ñaëc thuø cuûa thanh nieân vaø traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi vieäc thöïc hieän caùc quyeàn, nghóa vuï cuûa thanh nieân.

Böôùc vaøo nhöõng naêm ñaàu tieân cuûa theá kyû 21, treân cô sôû caùc keát quaû ñaõ ñaït ñöôïc, vieäc xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân caøng ñöôïc ñaåy maïnh veà tieán ñoä vaø chuù troïng naâng cao chaát löôïng soaïn thaûo. Cuoái naêm 2002, taïi kyø hoïp thöù hai, Quoác hoäi khoaù XI ñaõ ban haønh Nghò quyeát soá 12/2002/QH11 ngaøy 16/12/2002 veà Chöông trình xaây döïng luaät, phaùp leänh cuûa Quoác hoäi nhieäm kyø khoaù XI (2002-2007) trong ñoù coù döï aùn Luaät thanh nieân. Naêm 2004, Quoác hoäi ban haønh Nghò quyeát soá 35/2004/QH11 ngaøy 25/11/2004 veà Chöông trình xaây döïng luaät, phaùp leänh naêm 2005, theo ñoù, döï aùn Luaät thanh nieân seõ ñöôïc Quoác hoäi xem xeùt, thoâng qua trong naêm 2005. Thaùng 1 vaø 2/2005, Ban Bí thö Trung öông Ñoaøn ñaõ toå chöùc hai phieân laøm vieäc taäp theå xem xeùt, goùp yù vieäc xaây döïng döï aùn Luaät Thanh nieân vaø giao cho Ban soaïn thaûo luaät taäp trung noã löïc nghieân cöùu tieáp thu, chænh lyù, boå sung vaø hoaøn thieän döï thaûo Luaät thanh nieân. Cuoái thaùng 2/2005, sau khi xin yù kieán goùp yù cuûa Chính phuû, Ban Bí thö Trung öông Ñoaøn ñaõ thoâng qua döï aùn Luaät Thanh nieân (döï thaûo thöù 18) vaø chính thöùc trình Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi xem xeùt, cho yù kieán.

Ngaøy 31/3/2005, taïi phieân hoïp thöù 27, Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi ñaõ cho yù kieán veà döï aùn Luaät Thanh nieân vaø ñoàng yù giao cho Trung öông Ñoaøn TNCS Hoà Chí Minh phoái hôïp vôùi caùc boä, ngaønh, caùc cô quan, toå chöùc coù lieân quan khaån tröông söûa chöõa, boå sung, hoaøn chænh döï aùn Luaät Thanh nieân ñeå trình Quoác hoäi xem xeùt, cho yù kieán taïi kyø hoïp thöù 7. Ngaøy 24/5/2005, ñoàng chí Ñaøo Ngoïc Dung, quyeàn Bí thö thöù nhaát Ban chaáp haønh Trung öông Ñoaøn (khoaù 8) ñaõ trình baøy döï aùn Luaät Thanh nieân taïi kyø hoïp thöù 7 Quoác hoäi khoaù XI vaø ñoàng chí Traàn Thò Taâm Ñan, Uyû vieân Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi, Chuû nhieäm Uyû ban Vaên hoaù, Giaùo duïc, Thanh nieân, Thieáu nieân vaø Nhi ñoàng cuûa Quoác hoäi ñaõ trình baøy baùo caùo thaåm tra döï aùn Luaät Thanh nieân. Ngaøy 6/6/2005, taïi kyø hoïp naøy, caùc ñaïi bieåu Quoác hoäi ñaõ phaùt bieåu yù kieán ñoùng goùp döï aùn Luaät Thanh nieân. Caùc yù kieán cuûa ñaïi bieåu Quoác hoäi ñaõ baøy toû söï taùn thaønh vieäc ban haønh Luaät Thanh nieân, taùn thaønh cô baûn döï aùn Luaät Thanh nieân vaø goùp yù moät soá noäi dung ñeà caàn ñöôïc boå sung, söûa chöõa, hoaøn thieän.

Tieáp thu yù kieán cuûa ñaïi bieåu Quoác hoäi, Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi ñaõ chæ ñaïo caùc cô quan coù lieân quan nghieân cöùu boå sung, hoaøn thieän döï aùn Luaät Thanh nieân ñeå trình Quoác hoäi xem xeùt thoâng qua. Ngaøy 26/10/2005, taïi kyø hoïp thöù 8, ñaïi bieåu Quoác hoäi ñaõ nghe baùo caùo tieáp thu yù kieán ñaïi bieåu Quoác hoäi taïi kyø hoïp thöù 7 do Uyû ban Thöôøng vuï Quoác hoäi trình baøy vaø thaûo luaän taïi hoäi tröôøng veà moät soá noäi dung coøn yù kieán khaùc nhau cuûa döï aùn Luaät Thanh nieân. Caùc yù kieán phaùt bieåu ñeàu ñoàng yù caàn thieát ban haønh Luaät Thanh nieân vaø goùp yù moät soá vaán ñeà nhö laøm sao theå hieän ñöôïc roõ hôn traùch nhieäm cuûa thanh nieân ñoái vôùi ñaát nöôùc, xaõ hoäi, gia ñình vaø baûn thaân, boå sung moät soá noäi dung veà chính saùch cuûa nhaø nöôùc ñoái vôùi thanh nieân… Ngaøy 29/11/2005, Quoác hoäi ñaõ boû phieáu thoâng qua ñoái vôùi 9 vaán ñeà coøn hai loaïi yù kieán khaùc nhau vaø boû phieáu thoâng qua Luaät Thanh nieân vôùi 75% taùn thaønh. Ngaøy 9/12/2005, Chuû tòch nöôùc Traàn Ñöùc Löông ñaõ kyù Leänh soá 24/2005/L/CTN coâng boá Luaät Thanh nieân. Luaät Thanh nieân chính thöùc coù hieäu löïc töø ngaøy 1/7/2006.

 

IV. NOÄI DUNG CHUÛ YEÁU CUÛA LUAÄT

 

4.1. Ñoái töôïng, phaïm vi ñieàu chænh cuûa Luaät thanh nieân

 

+ Thanh nieân laø löïc löôïng xaõ hoäi to lôùn, vôùi tö caùch laø coâng daân, thanh nieân coù quyeàn vaø nghóa vuï nhö moïi coâng daân ñaõ ñöôïc quy ñònh trong Hieán phaùp. Vì vaäy Luaät thanh nieân khoâng ñöa ra quyeàn, nghóa vuï môùi ngoaøi nhöõng quyeàn vaø nghóa vuï maø Hieán phaùp, phaùp luaät ñaõ quy ñònh vaø ñeå traùnh truøng laép neân chæ ñeà caäp nhöõng quyeàn vaø nghóa vuï cô baûn vaø nhaán maïnh yeáu toá ñaëc thuø cuûa thanh nieân vôùi ñònh höôùng ñaët ra laø: thanh nieân laø lôùp ngöôøi caàn ñöôïc boài döôõng, ñaøo taïo. Vieäc phaùt huy vai troø thanh nieân thoâng qua vieäc thanh nieân thöïc hieän quyeàn, nghóa vuï cuûa coâng daân; theå hieän thaùi ñoä, traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi vieäc thöïc hieän quyeàn, nghóa vuï thanh nieân nhö theá naøo nhaèm phaùt huy cao vai troø cuûa thanh nieân.

Ñoàng thôøi thanh nieân laø moät chuû theå, moät lôùp ngöôøi, maø quaù trình tröôûng thaønh, coáng hieán cuûa hoï coù quan heä chaët cheõ, höõu cô vôùi gia ñình, Nhaø nöôùc, xaõ hoäi vaø caùc toå chöùc thanh nieân. Do ñoù, Luaät thanh nieân vöøa ñieàu chænh caùc quyeàn, nghóa vuï cuûa thanh nieân, vöøa ñieàu chænh traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân.

 Vì vaäy, Luaät thanh nieân qui ñònh quyeàn vaø nghóa vuï thanh nieân; traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân; toå chöùc thanh nieân. Ñoàng thôøi ñöôïc aùp duïng ñoái vôùi moïi cô quan, toå chöùc vaø caù nhaân.

4.2. Noäi dung cô baûn cuûa Döï aùn Luaät Thanh nieân.

 

Luaät Thanh nieân goàm coù 6 chöông vôùi 36 ñieàu.

Chöông I: Nhöõng quy ñònh chung

 

Chöông I goàm coù 8 ñieàu, töø ñieàu 1 ñeán ñieàu 8, laø nhöõng quy ñònh nhöõng vaán ñeà chung nhaát, mang tính nguyeân taéc nhö: khaùi nieäm thanh nieân (quy ñònh taïi Ñieàu 1); phaïm vi ñieàu chænh vaø ñoái töôïng aùp duïng (quy ñònh taïi ñieàu 2); veà quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân (quy ñònh taïi Ñieàu 3)... ñaëc bieät Luaät neâu leân vaán ñeà mang tính nguyeân taéc veà söï bình ñaúng giöõa quyeàn vaø nghóa vuï ñoái vôùi caùc ñoái töôïng thanh nieân “ thanh nieân khoâng phaân bieät daân toäc, nam nöõ, thaønh phaàn xaõ hoäi, tín ngöôõng, toân giaùo, trình ñoä vaên hoaù, ngheà nghieäp ñeàu ñöôïc toân troïng veà quyeàn vaø nghóa vuï” (quy ñònh taïi khoaûn 2, Ñieàu 3); veà vò trí, vai troø cuûa thanh nieân, traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân, xaõ hoäi hoaù coâng taùc thanh nieân (quy ñònh taïi Ñieàu 4); veà Quaûn lyù nhaø nöôùc veà coâng taùc thanh nieân, Uyû ban quoác gia veà thanh nieân Vieät Nam, Hôïp taùc quoác teá veà thanh nieân (quy ñònh töø Ñieàu 5 ñeán Ñieàu 7) vaø caùc haønh vi bò nghieâm caám ñoái vôùi thanh nieân (quy ñònh taïi ñieàu 8).

Veà ñoä tuoåi thanh nieân: caên cöù töø söï phaân tích veà phaùt trieån theå chaát, taâm lyù, sinh lyù, söï phaùt trieån veà maët xaõ hoäi, yù thöùc töï laäp, töï chuû cuûa thanh nieân; vöøa ñaûm baûo söï keá tieáp vôùi tuoåi treû em ñaõ ñöôïc quy ñònh trong Luaät Baûo veä, Chaêm soùc vaø giaùo duïc treû em, ñoàng thôøi phuø hôïp vôùi ñieàu kieän thöïc teá Vieät Nam vaø coù tham khaûo veà quy ñònh ñoä tuoåi thanh nieân cuûa caùc nöôùc trong khu vöïc vaø treân theá giôùi,

Ñieàu 1, Luaät thanh nieân qui ñònh ñoä tuoåi cuûa thanh nieân laø töø ñuû 16 tuoåi ñeán 30 tuoåi.
Veà cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc veà coâng taùc thanh nieân: ñeå phuø hôïp vôùi chuû tröông caûi caùch haønh chính neân trong Luaät khoâng quy ñònh veà toå chöùc boä maùy laøm nhieäm vuï quaûn lyù coâng taùc thanh nieân. Vieäc quaûn lyù nhaø nöôùc veà coâng taùc thanh nieân thuoäc traùch nhieäm cuûa Thuû tröôûng caùc boä ngaønh vaø Chuû tòch uyû ban nhaân daân caùc caáp. Do ñoù, neáu thaønh laäp moät cô quan ngang boä ñeå thöïc hieän chöùc naêng quaûn lyù Nhaø nöôùc veà coâng taùc thanh nieân seõ daãn ñeán choàng cheùo veà chöùc naêng, nhieäm vuï. Hôn nöõa, ôû nöôùc ta, beân caïnh caùc cô quan Nhaø nöôùc coøn coù toå chöùc Ñoaøn TNCS Hoà Chí Minh laø nôi taäp hôïp, ñoaøn keát, giaùo duïc thanh nieân, ñaïi dieän chaêm lo vaø baûo veä lôïi ích cuûa thanh nieân coù traùch nhieäm phaùt trieån coâng taùc thanh nieân, laøm löïc löôïng noøng coát chính trò trong phong traøo thanh nieân vaø ñöôïc quyeàn tham gia hoaït ñoäng quaûn lyù Nhaø nöôùc vaø xaõ hoäi. Vì vaäy, hieän nay Ñieàu 6, Luaät thanh nieân quy ñònh veà Uyû ban quoác gia veà thanh nieân Vieät Nam laø cô quan tö vaán cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà coâng taùc thanh nieân nhaèm taïo ñieàu kieän cho Uyû ban quoác gia veà thanh nieân Vieät Nam laøm toát chöùc naêng tö vaán cho Thuû töôùng Chính phuû veà coâng taùc thanh nieân.

Veà caùc haønh vi bò nghieâm caám: Vôùi tö caùch laø coâng daân, thanh nieân khoâng ñöôïc thöïc hieän nhöõng haønh vi ñaõ bò nghieâm caám ñaõ ñöôïc quy ñònh trong caùc vaên baûn quy phaïm phaùp luaät nhö moïi coâng daân khaùc. Tuy nhieân, theo baùo caùo cuûa caùc cô quan phaùp luaät, tình hình toäi phaïm vaø teä naïn xaõ hoäi trong thanh thieáu nieân coù xu höôùng gia taêng, nhaát laø nhöõng toäi phaïm veà ma tuyù, maïi daâm, gaây roái traät töï coâng coäng… ñaëc bieät laø toäi ñua xe traùi pheùp, söû duïng thuoác laéc…, thöïc söï laø vaán ñeà ñaùng lo ngaïi cuûa toaøn xaõ hoäi. Vì vaäy, Ñieàu 8, Luaät thanh nieân quy ñònh veà caùc haønh vi bò nghieâm caám mang tính ñaëc thuø thöôøng xaûy ra ñoái vôùi löùa tuoåi thanh nieân vaø nghieâm caám caùc toå chöùc, caù nhaân duï doã , loâi keùo, eùp buoäc thanh nieân thöïc hieän caùc haønh vi naøy.

 

Chöông II: Quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân.

 

Luaät thanh nieân nhaèm taïo haønh lang phaùp lyù thuùc ñaåy söï nghieäp ñaøo taïo, boài döôõng vaø phaùt huy thanh nieân. ôû chöông naøy, caên cöù vaøo quyeàn vaø nghóa vuï cô baûn cuûa coâng daân ñeå xaùc ñònh quyeàn vaø nghóa vuï thanh nieân, ñoàng thôøi laøm cô sôû phaùp lyù ñeå ñònh höôùng cho thanh nieân reøn luyeän phaán ñaáu naâng cao traùch nhieäm ñoái vôùi baûn thaân mình, ñoái vôùi daân toäc, ñaát nöôùc thoâng qua vieäc tích cöïc thöïc hieän quyeàn vaø nghóa vuï cuûa thanh nieân ñeå vöôn leân töï hoaøn thieän mình, tích cöïc hoïc taäp, lao ñoäng laäp thaân, laäp nghieäp. Quyeàn vaø nghóa vuï thanh nieân quy ñònh taïi chöông naøy cuõng laø cô sôû ñeå Nhaø nöôùc ban haønh caùc chính saùch, xaùc ñònh traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi nhaèm taïo ñieàu kieän cho vieäc ñaøo taïo, phaùt huy thanh nieân.

Chöông naøy goàm coù 8 ñieàu, töø ñieàu 9 ñeán ñieàu 16 quy ñònh veà quyeàn, nghóa vuï, traùch nhieäm cuûa thanh nieân trong hoïc taäp; lao ñoäng; baûo veä Toå quoác; hoaït ñoäng khoa hoïc, coâng ngheä vaø baûo veä taøi nguyeân moâi tröôøng; hoaït ñoäng vaên hoaù, ngheä thuaät, du lòch, vui chôi, giaûi trí; baûo veä söùc khoeû, theå duïc, theå thao; hoân nhaân vaø gia ñình; trong vieäc tham gia quaûn lyù nhaø nöôùc vaø xaõ hoäi.

 

Chöông III. Traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân

 

Nhöõng quy ñònh ôû chöông naøy theå hieän nhöõng chính saùch cô baûn cuûa Nhaø nöôùc vaø traùch nhieäm cuûa cô quan, toå chöùc, gia ñình, caù nhaân nhaèm huy ñoäng söùc maïnh cuûa caùc chuû theå cuøng chaêm lo giaùo duïc, ñaøo taïo, boài döôõng thanh nieân, taïo nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå thanh nieân coù theå phaùt huy heát khaû naêng cuûa mình reøn luyeän, phaán ñaáu, laäp thaân, laäp nghieäp, goùp phaàn phuïc vuï söï nghieäp CNH, HÑH ñaát nöôùc. Caùc chính saùch höôùng ñeán vieäc taêng cöôøng khaû naêng laäp thaân, laäp nghieäp, khaû naêng töï giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi böùc xuùc cuûa thanh nieân trong neàn kinh teá thò tröôøng- ñònh höôùng XHCN. Chöông naøy goàm coù 11 ñieàu, töø Ñieàu 17 ñeán Ñieàu 27.

Töø Ñieàu 17 ñeán Ñieàu 23, laø nhöõng quy ñònh veà traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, caùc chính saùch cuûa Nhaø nöôùc ñoái vôùi thanh nieân noùi chung trong caùc lónh vöïc hoïc taäp vaø hoaït ñoäng khoa hoïc, coâng ngheä, lao ñoäng, baûo veä toå quoác, hoaït ñoäng vaên hoaù ngheä thuaät, vui chôi, giaûi trí, baûo veä söùc khoeû vaø hoaït ñoäng theå duïc, theå thao, hoân nhaân vaø gia ñình, tham gia quaûn lyù nhaø nöôùc vaø xaõ hoäi;

Ñoái vôùi moät soá ñoái töôïng thanh nieân coù tính ñaëc thuø nhö nhöõng ñoái töôïng thanh nieân coù yeáu theá trong cô hoäi phaùt trieån (thanh nieân khuyeát taät, taøn taät, thanh nieân nhieãm HIV/AIDS, thanh nieân sau cai nghieän ma tuyù, sau caûi taïo) hoaëc laø coù tính tieân tieán, tích cöïc, coù khaû naêng coáng hieán (thanh nieân xung phong, thanh nieân coù taøi naêng), Luaät ñaõ coù quy ñònh theâm moät soá chính saùch nhaèm ñeå hoã trôï cho nhoùm yeáu theá vaø phaùt huy nhoùm thanh nieân tích cöïc, taïo cô hoäi bình ñaúng veà phaùt trieån cho moïi ñoái töôïng thanh nieân: Töø Ñieàu 24 ñeán Ñieàu 27, quy ñònh chính saùch cho moät soá ñoái töôïng thanh nieân, goàm thanh nieân daân toäc thieåu soá, thanh nieân xung phong, thanh nieân coù taøi naêng, thanh nieân khuyeát taät, taøn taät, thanh nieân nhieãm HIV/AIDS, thanh nieân sau cai nghieän ma tuyù, sau caûi taïo.

 

Chöông IV. Traùch nhieäm cuûa nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi trong vieäc baûo veä, boài döôõng thanh nieân töø ñuû 16 ñeán döôùi 18 tuoåi

 

Thanh nieân töø ñuû 16 ñeán 18 tuoåi ñaõ laø thanh nieân nhöng cuõng laø ngöôøi chöa thaønh nieân, laø lôùp ngöôøi caàn ñöôïc chaêm lo giaùo duïc, boài döôõng ñeå phaùt trieån hoaøn thieän baûn thaân, trôû thaønh ngöôøi coù ích cho xaõ hoäi. Ñoàng thôøi, theo coâng öôùc quoác teá veà quyeàn treû em cuûa Lieân hieäp quoác maø nöôùc ta ñaõ kyù keát vaø gia nhaäp naêm 1990, thanh nieân trong ñoä tuoåi naøy vaãn laø treû em. Vì vaäy Luaät thanh nieân daønh rieâng moät chöông quy ñònh traùch nhieäm cuûa Nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi lôùp thanh nieân naøy, ñaây laø söï tieáp noái vôùi Luaät baûo veä, chaêm soùc vaø giaùo duïc treû em ñöôïc Quoác hoäi khoaù XI thoâng qua taïi kyø hoïp thöù 5 naêm 2004, taïo neân moät heä thoáng caùc cheá ñònh phaùp lyù ñeå baûo veä, chaêm soùc vaø giaùo duïc toát hôn cho treû em theo quy ñònh cuûa coâng öôùc quoác teá veà quyeàn treû em vaø cuõng laø theå hieän söï nhaát quaùn veà thaùi ñoä tích cöïc cuûa Nhaø nöôùc ta nhaèm thöïc hieän ngaøy caøng toát hôn nhöõng ñieàu maø chuùng ta ñaõ cam keát vôùi coäng ñoàng quoác teá. Caùc quy ñònh trong chöông naøy theå hieän söï öu tieân trong vieäc chaêm soùc, baûo veä, boài döôõng, taïo nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi cho thanh nieân löùa tuoåi naøy phaùt trieån toaøn dieän trong quaù trình hình thaønh nhaân caùch.

Chöông naøy goàm coù 4 ñieàu, töø Ñieàu 28 ñeán Ñieàu 31, quy ñònh veà traùch nhieäm cuûa nhaø nöôùc, gia ñình vaø xaõ hoäi ñoái vôùi thanh nieân töø ñuû 16 ñeán ñuû 18 tuoåi; vieäc aùp duïng Coâng öôùc quoác teá veà quyeàn treû em ñoái vôùi thanh nieân töø ñuû 16 ñeán ñuû 18 tuoåi.

 

Chöông V. Toå chöùc thanh nieân

 

Thanh nieân laø moät löïc löôïng xaõ hoäi, nhöng laø löïc löôïng coù toå chöùc, döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng. Trong thöïc tieãn, caùc toå chöùc thanh nieân coù vai troø quan troïng trong vieäc giaùo duïc, boài döôõng vaø phaùt huy tieàm naêng cuûa thanh nieân. Vì vaäy Luaät thanh nieân ñaõ coù nhöõng quy ñònh veà toå chöùc thanh nieân; vò trí, vai troø cuûa Ñoaøn TNCS Hoà Chí Minh - toå chöùc chính trò xaõ hoäi cuûa thanh nieân vaø cuûa Hoäi Lieân hieäp thanh nieân Vieät Nam - toå chöùc xaõ hoäi roäng raõi cuûa thanh nieân. Coøn vaán ñeà cuï theå veà toå chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa toå chöùc thanh nieân thì ñöôïc theå hieän trong ñieàu leä cuûa caùc toå chöùc thanh nieân chöù khoâng ñöa vaøo Luaät naøy.

Chöông naøy goàm coù 3 ñieàu, töø Ñieàu 32 ñeán Ñieàu 34, quy ñònh veà khaùi nieäm toå chöùc thanh nieân; vò trí, vai troø cuûa Ñoaøn thanh nieân Coäng saûn Hoà Chí Minh vaø Hoäi Lieân hieäp thanh nieân Vieät Nam.

 

Chöông VI. Ñieàu khoaûn thi haønh

 

Chöông naøy goàm coù 2 ñieàu laø Ñieàu 35 vaø Ñieàu 36, quy ñònh veà hieäu löïc thi haønh cuûa Luaät thanh nieân vaø höôùng daãn thi haønh Luaät thanh nieân.

Ñieàu 36 Luaät thanh nieân quy ñònh: “Chính phuû quy ñònh chi tieát vaø höôùng daãn thi haønh Luaät naøy”.